Inhalen of wat anders?
AI vraagt om ondernemend leiderschap. En biedt Noord-Nederland een bijzondere kans.
Door Martin Schoonheim | Digityze
Wat mij steeds vaker opvalt in gesprekken met ondernemers en bestuurders, is hoe moeilijk het blijkbaar is om écht ondernemend naar nieuwe technologie te kijken. Of ik nu aan tafel zit bij een ondernemer, een gemeente, een onderwijsinstelling of een culturele organisatie: de reacties op kunstmatige intelligentie lijken opvallend veel op elkaar.
We hebben het al snel over de risico’s. Is het veilig? Wat gebeurt er met onze gegevens? Kunnen we AI wel vertrouwen?
Terechte vragen. Maar waarom beginnen we zo weinig met de kansen?
Wat zou AI werkelijk kunnen betekenen voor onze organisatie, onze mensen en onze dienstverlening?
Zet dat vlaggetje eens om
Ik probeer ondernemers en bestuurders regelmatig uit te dagen om anders naar AI te kijken. Niet als de zoveelste softwaretoepassing. Maar als een nieuwe vorm van intelligentie die je aan je organisatie kunt toevoegen.
Een soort extra collega die razendsnel informatie kan verwerken, verbanden kan leggen, met je kan meedenken en ideeën kan ontwikkelen. Niet onfeilbaar, maar met een enorme potentie. Als je eenmaal zo gaat kijken, verandert de vraag. Niet langer: Wat kunnen we met ChatGPT? Maar: Wat zouden we anders kunnen organiseren als we deze intelligentie structureel beschikbaar hebben?
Dat vraagt om leiderschap. Om nieuwsgierigheid en ondernemend denken. En vooral om het vermogen je even los te maken van de manier waarop je het altijd hebt gedaan.
Van experimenteren naar organiseren
In veel organisaties wordt inmiddels volop met AI geëxperimenteerd. Medewerkers schrijven teksten, analyseren documenten en bereiden presentaties voor.
Prima. Maar daarmee zijn we er niet. De volgende stap is AI een structurele plek geven. In processen, dienstverlening en misschien zelfs in nieuwe businessmodellen.
Mijn advies: pak een concreet vraagstuk, een afdeling of een klantproces. Onderzoek hoe AI daar daadwerkelijk verschil kan maken. En organiseer vervolgens dat succesvolle experimenten onderdeel worden van de dagelijkse praktijk. Ik noem dat graag technology first, of inmiddels misschien wel AI first. Bij iedere nieuwe uitdaging eerst de vraag stellen: kan technologie ons helpen dit slimmer, beter, sneller of voordeliger te doen?
Een bijzondere kans voor het Noorden
Juist voor Noord-Nederland zie ik hierin een interessante kans. We zijn in onze regio gewend om hard te werken om bij te blijven. Om achterstanden in te lopen, talent te behouden en onze economische positie te versterken.
Maar waarom zouden we ons beperken tot inhalen?
In Groningen wordt gewerkt aan de Nederlandse AI-fabriek. Het expertisecentrum is al actief en de eigen AI-supercomputer wordt naar verwachting eind 2027 of begin 2028 operationeel. Daarmee groeit een ecosysteem waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden toegang kunnen krijgen tot kennis, expertise en geavanceerde rekenkracht.
En misschien hebben we daarbij zelfs een voordeel. Organisaties die jarenlang succesvol zijn geweest met bestaande werkwijzen, veranderen niet altijd even gemakkelijk. Wat voor hen een remmende voorsprong kan zijn, biedt anderen juist ruimte om sneller nieuwe keuzes te maken.
We hoeven niet hetzelfde te gaan doen als de voorlopers. We kunnen proberen het anders én beter te doen.
Maar dan moeten we die kans wel pakken. Niet alleen investeren in infrastructuur en kennis, maar vooral in het vermogen van onze organisaties om die mogelijkheden te benutten.
De echte uitdaging
Ik ben ervan overtuigd dat het succes van organisaties steeds sterker wordt bepaald door de mate waarin ze technologie weten te benutten.
Dat begint niet bij de IT-afdeling, maar bij ondernemers, directeuren en bestuurders die zichzelf en hun organisaties durven uit te dagen. Dus wacht niet tot iemand anders je vertelt wat er mogelijk is. Ga zelf ontdekken, stel vragen, experimenteer en verbind mensen met nieuwe ideeën.
Want de belangrijkste vraag is misschien niet hoe snel AI zich ontwikkelt.
Maar hoe snel wij ons denken weten te ontwikkelen.
En wat mij betreft mag Noord-Nederland daarin best voorop gaan lopen.
Martin Schoonheim | Digityze
Denken. Verbinden. Realiseren.
